PHẦN MỘT
HÓA HỌC HỮU CƠ

CHƯƠNG I
RƯỢU - PHENOL - AMIN

I. PHẦN LÍ THUYẾT
1. PHÂN LOẠI HỢP CHẤT HỮU CƠ









Những nhóm chức thường gặp

Tên
Công thức
Nhóm chức

Rượu no đơn chức
CnH2n+1OH
-OH

Anđehit no đơn chức
CnH2n+1CH = O



Axit hữu cơ no đơn chức
CnH2n+1COOH



Amin no đơn chức bậc 1
CnH2n+1NH2
-NH2


2. DÃY ĐỒNG ĐẲNG CỦA RƯỢU ETYLIC
1. Định nghĩa, tên gọi, bậc rượu
a. Định nghĩa
Khi thay thế một nguyên tử H của ankan bằng một nhóm OH thì ta được đồng đẳng của rượu etylic. (dãy đồng đẳng rượu no đơn chất)
Công thức: CnH2n+1OH (n ( 1)
b. Tên gọi:
- Tên thông thường Rượu + gốc ankyl + ic
Ví dụ: CH3 - CH2OH rượu mêtylic
- Tên quốc tế: Tên ankan + ol + số chỉ vị trí nhóm OH

Ví dụ: Butannol - 2

c. Bậc rượu: là bậc của nguyên tử C có nhóm OH
Bậc của nguyên tử C là số nguyên tử C khác liên kết trực tiếp với nguyên tử C đó.
Ví dụ: CH3 - CH2 - CH2OH (rượu bậc 1)
(rượu bậc 2)


2. Tính chất lí học
- Các rượu đều là chất lỏng hoặc rắn ở điều kiện thường.
- Nhiệt độ sôi tăng dần khi khối lượng phân tử tăng thường thấp hơn nhiệt độ sôi của nước.
- Tan tốt trong nước
- Nhẹ hơn nước
3. Tính chất hóa học
- Phản ứng với kim loại kiềm
CH3 - CH2OH + Na ( CH3 - CH2ONa +
H2
- Phản ứng tạo dẫn xuất halogen
CH3OH + HCl
C2H5Cl + H2O
- Phản ứng tách nước
a. Tạo ete
C2H5OH + HOC2H5
CH2 = CH2 + H2O
- Phản ứng oxi hóa
a. Rượu bậc 1 + CuO
Anđêhit + Cu + H2O
b. Rượu bậc 2 + CuO
Xêton + Cu + H2O
c. Rượu cháy ( CO2 + H2O
4. Điều chế
CnH2n+1Cl + NaOH
CnH2n+1OH + NaCl
CnH2n
CnH2n+1OH
C6H12O6
2C2H5OH + 2CO2
3. PHENOL

1. Định nghĩa - Công thức cấu tạo
Phenol là hợp chất hữu cơ mà phân tử có nhóm OH gắn trực tiếp với nguyên tử C của vòng benzen.


Ví dụ: - CH OH - O - OH

Khác với Phenol, rượu thơm là hợp chất hữu cơ mà phân tử có nhóm OH không gắn trực tiếp vào nhân benzen.

Ví dụ: - CH2 - OH

2. Tính chất hóa học
a. Phản ứng với kim loại kiềm
- OH + Na ( - ONa +

b. Phản ứng với dung dịch kiềm
- OH + NaOH( - ONa + H2O
Phản ứng này chứng tỏ phenol có tính axit, nhưng rất yếu
- ONa + CO2 + H2O ( - Oh - NaHCO3
Phản ứng này chứng tỏ C6 H5OH yếu hơn cả H2CO3

c. Phản ứng thế với nước brôm


2, 4, 6 tribrôm phenol


Phản ứng này dùng để nhận biết phenol
3. Điều chế

- Cl
- OH
* Chưng cất nhựa than đá

4. AMIN

1. Định nghĩa - Công thức cấu tạo
a. Định nghĩa
Amin là sản phẩm thế một hay nhiều nguyên tử H của phân tử NH3 bằng một hay nhiều gốc hiđrocacbon.
Ví dụ: CH3 - NH2; C2H5 - NH - CH3
Công thức tổng quát của amin đơn chức no:
Cn Hn+3N (n ( 1)
b. Tên gọi
- Tên thông thường: Tên gốc R + amin
Ví dụ: CH3 - NH2 metylamin
- Tên quốc tế
Tên gốc R + aminô + tên hiđrocacbon mạch chính
Ví dụ: CH3 - NH - CH3 metylaminômetan
CH3 - CH2 - CH2 - NH2 aminôpropan
- Bậc amin
Tùy theo số nguyên tử H trong phân tử NH3 được thay thế, ta được amin bậc 1, bậc 2, bậc 3.
Ví dụ: CH5 - NH2 Metylamin (Amin bậc 1)

Đimêtylamin (Amin bậc 2)

Trimetylamin (Amin bậc 3)

- NH2 nhóm amino
2. Tính chất chung
Các amin đều có tính baz: dung dịch trong nước làm thay